سرویس اندیشه

سوژه‌ انسانی، اُبژه‌ معماری

پرونده‌ای درباره‌ی شناخت‌شناسی معماری

«شناخت» مقدم بر «نقد» و شناختِ شناخت، مقدم بر شناخت است. معرفت‌شناسی به عنوان شاخه‌ای از فلسفه سؤال مهمی را مطرح می‌کند که پاسخ به آن می‌تواند در زمینه‌ی شناخت معماری نیز راه‌گشا باشد: آیا آنچه متعلَّق شناخت قرار می‌گیرد را می‌توان جدا از شناسنده‌ی آن مورد بررسی قرار داد؟

آنچه در این پرونده می‌خوانید:

به سوی تحقق نقد

پیرامون نسبت عین و ذهن در حوزه معرفت

طرح مسئله
وقتی می‌خواهیم فصلنامه‌ا­ی باشیم با رویکرد تحلیلی و انتقادی، نخست از خود می‌پرسیم در مقابل چه چیز می‌بایست رویکرد انتقادی داشت؟ دقیقاً چه چیز را قرار است تحلیل کنیم؟ موضوع نقادی مجله چه می‌تواند باشد؟ آیا «معماری و شهرسازی» به عنوان مفاهیم «اساساً محل مناقشه» تمامیتی روشن و قابل شناسایی در مقابل ما قرار می‌دهند تا آسوده خاطر برسیم به نقادی‌شان؟

خودآگاهی، راه نپیموده

سوژه انسانی، اُبژه معماری، تاریخ و هگل در گفت‌وگو با محمدمهدی اردبیلی

اگر بپذیریم که هر علمی نیازمند نوعی فلسفه یا به طور کلی مبنای نظری است، آن­گاه نوعی پیوند درونی را می‌توان میان معماری و فلسفه ردیابی کرد. شاید به همین دلیل است که طرح نوعی گفتگوی میان رشته‌ای ممکن می‌شود.

عینیت

آیا عینیت صرفا اتفاق نظر است؟

کاوه بهبهانی
عینیت یکی از مفاهیم محوری متافیزیک است. فلاسفه میان عینیت و اتفاق نظر فرق می‌گذارند: صِرف این که بر سرِ صدق «بستنی خوشمزه است» اتفاق‌نظرِ بسیاری وجود دارد، دلیل بر عینی بودن آن نیست. اما اگر عینیت صرفاً اتفاقِ‌نظر نیست پس چیست؟

ذهنیت

ذهنیت‌گرایی در تاریخ هنر و نقد آثار هنری

النی گمتو (دانشگاه آتن، یونان)، ترجمه‌ی معین اکبرنژاد
هدف مورخ هنر، تجزیه، تحلیل و طبقه‌بندی آثار هنری مطابق یک چارچوب فکری و اجتماعی جهان‌شمول است. در حالی که هدف منتقد، بررسی ارزش اثر از طریق مقایسه‌ی آن با معیار­های قراردادی در آفرینش‌های هنری است. با این وجود، ساحت فعالیت این دو در بسیاری از موارد قابل تفکیک نیست و …

نقد در بوته‌‌ی اندیشه

سیر تطور نقد از کانت تا هایدگر

میرحسین خیرخواه
آنچه در تصور عموم افراد از واژه نقد شکل گرفته است، نوعی منفی‌بافی یا مخالف‌خوانی است که به نظر با معنای اصلی آن تا حدی در تعارض است. شاید مهم‌ترین چیزی که می‌تواند فرد را در فهم بهتر این معنا یاری نماید، بازگشت به تعاریفی است که بزرگان اندیشه‌ی غرب در عصر حاضر از نقد ارائه داده‌اند.

مغالطه‌ی مفهوم و مصداق

حضور انسان واسطه‌ی تحقق معماری

خشایار حضرتی‌وند (دبیرسرویس اندیشه)
آیا این احکام که در محدوده‌ی مفاهیم ذهنی فعال‌اند، امکان ساختن مصادیق خویش در عالم خارج را فراهم می‌کنند؟ و یا ما با گرفتار شدن در مغالطه‌ی مفهوم و مصداق، استدلال‌های برآمده از مفاهیم ذهنی خویش درباره‌ی معماری را به مصادیق بی‌ارتباط بیرونی فرامی‌افکنیم؟
1395/10/1 16:24:34